الشيخ علي المشكيني

165

رساله هاى فقهى و اصولى

مردم است ، يا آن‌كه بي أدب است ، به مردم اعتنا ندارد ، كسى را بر خودش ذي حق نمىبيند ، پر حرف است ، زياد مىخورد وزياد مىخوابد ، جاى خود را در مجلس نمىشناسد ، آستينش خيلى گشاد است ، لباسش چركين است ، خانه‌اش مثل مستراح است ، وأمثال اين‌ها ؛ هر چه كه از مردم ، مستور است وشما بگوييد وروشن كنيد وآن شخص هم بدش بيايد ، غيبت است وحرام است . مسئلهء 7 - اگر انسان ، به عنوان دلسوزى هم عيب كسى را روشن كند ، حرام است . مثلًا بگويد : فلان كس ، مريض است ؛ هر چه گفتم كه : با فلان زنِ بدكاره ، رابطه نداشته باش ، گوش نداد وفعلًا دچار آن مرض شد ؛ يا گفتم كه : از مال فلان يتيم ، دورى كن ، خورْد والآن هم زندانى شده است . همهء اين‌ها جايز نيست ؛ زيرا دلسوزى ، احتياج به كشف سرّ مردم ندارد . مسئلهء 8 - غيبت كردن از أهل يك آبادي ، يا يك طايفه ، يا أهل يك شهر ، چه صورت دارد ؟ جواب - اگر نظرش به همه باشد ، حرام است ؛ وهمه را غيبت كرده وگناهش هم بيشتر است ، مانند اين‌كه بگويد : همهء أهل آن آبادي دزدند ؛ يا فلان طايفه ، همه بىشرم وشرورند ؛ يا أهل فلان شهر ، همه بخيل‌اند ؛ يا فارس‌ها ، همه بدند ؛ يا ترك‌ها ، همه نادان‌اند ؛ يا كردها ، همه احمق‌اند . بلى ، اگر در نظرش بعضي باشد ، عيب ندارد ، در صورتي كه سامع هم بفهمد كه نظر گوينده ، همه نيست ؛ چه در لفظ ، بعضي را ذكر كند ، چه قرينه بر ارادهء بعضي باشد . مسئلهء 9 - غيبت كردن از شخص نامعلوم ، چه حكم دارد ؟ جواب - اگر آن فرد ، در ميان جمعِ غير محصور باشد - نظير اين‌كه بگويد : يك نفر از أهل اين شهر ، خبيث ودزد است وأمثال اين - عيب ندارد . واگر در ميان چند نفر معيّن باشد - مانند اين كه بگويد : يكى از بچّه‌هاى فلان كس ، شرابخوار است - به طورى كه هر يك از آن ها بشنود ، نارحت مىشود ، ظاهراً